Ne yaşandı
Avrupa Parlamentosu Çevre, İklim ve Gıda Güvenliği Komitesi, Antalya, Türkiye’de yapılacak COP31 için AB’nin öngördüğü yaklaşımı tanımlayan karar taslağını kabul etti. İklim Haber’in aktardığına göre komite, metne 50 lehte, 16 aleyhte ve üç çekimser oy verdi.
Taslak, taraflardan fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini hızlandırmalarını ve COP30’da kabul edilen yol haritasını ileri taşımalarını talep ediyor. Ayrıca AB’nin, fosil yakıt genişlemesini sınırlamayı amaçlayan bir anlaşma müzakeresinde öncü rol almasını ve ekonomi genelinde fosil yakıtlardan çekilmek üzere kendi takvimini ve stratejisini oluşturmasını istiyor.
AP üyeleri, fosil yakıt teşvikleri ve üretimini bitirmek için zaman sınırı olan adımlar talep ediyor. Bunun yanında, COP29’da kararlaştırılan Yeni Kolektif Niceliksel Hedefin uygulanması dahil iklim finansmanının yükseltilmesini istiyorlar.
Neden önemli
Karar, Antalya konferansı öncesinde emisyon azaltımı ile finansman taahhütlerinin yerine getirilmesi için AB ve üye devletler üzerindeki siyasi baskıyı artırıyor. Taslağa göre mevcut ve planlanan önlemler bütünüyle uygulanırsa AB, 2030’a kadar net sera gazı emisyonlarını 1990’a göre yaklaşık %54 azaltma rotasında bulunuyor.
Bununla birlikte AP üyeleri, AB emisyonlarının 2024 ile 2025 arasında %1 arttığına işaret eden ön verilere dair kaygılarını dile getirdi. Üye devletlerden emisyon azaltımlarını güçlendirmelerini, Avrupa Komisyonu’ndan da onlara destek vermesini istediler.
COP31’in ev sahibi Türkiye, iklim finansmanı, uyum ve fosil yakıtlardan uzaklaşma başlıklarındaki görüşmelerin odağında yer alacak. Taslak ayrıca, jeopolitik belirsizlik koşullarında karbonsuzlaşmayı AB’nin stratejik özerkliğiyle bağlantılı görüyor.
Arka plan
Karar, gerekli iklim finansmanı ile sağlanan finansman arasındaki açığın genişlediğini belirtiyor. Özellikle hibeler ve yüksek imtiyazlı finansman aracılığıyla ek kamu kaynağı talep edilirken, mevcut fonların yeni kolektif hedef için sayılmasına veya yeniden sınıflandırılmasına karşı uyarı yapılıyor.
AP üyelerine göre iklim açısından kırılgan ülkeler için sağlanan finansman, bu ülkelerin borç yükünü yükseltmemeli. Hibe temelli desteği ve borç hafifletme düzenlemelerini tercih ediyorlar. Taslak, yaklaşık 3,6 milyar insanın iklim etkilerine karşı yüksek kırılganlık koşullarında yaşadığını belirterek Kayıp ve Zarar Fonu için öngörülebilir, erişilebilir finansman istiyor.
Sırada ne var
Avrupa Parlamentosu genel kurulunun kararı 19–22 Ekim tarihleri arasındaki genel kurul oturumunda oylaması planlanıyor. COP31’in 9–20 Kasım arasında Antalya’da gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Taslak, tüm taraflardan uyum finansmanını 2035’e kadar üç katına çıkarma hedefine ulaşmalarını ve COP30’da kabul edilen adil geçiş mekanizmasını hızla uygulamaya koymalarını talep ediyor.
