Ne oldu
SHURA, GÜNDEM yayınının 17. sayısında enerji sektöründeki dijitalleşmeyi değerlendirdi. Kurum, dijital araçların yalnızca faaliyetleri kolaylaştırmanın bir yolu değil, Türkiye’nin emisyon azaltımı ve sürdürülebilirlik gündeminin bir unsuru olarak görülmesi gerektiğini belirtiyor.
Yayın, daha geniş ölçekte uygulanması gereken teknolojiler arasında akıllı şebekeler, mikro şebekeler, yapay zeka, nesnelerin interneti, büyük veri uygulamaları, akıllı sayaç sistemleri, gelişmiş sensörler ve batarya depolamayı sayıyor. Türkiye’nin Kasım ayında ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde dijital altyapının da önemli bir başlık olduğuna dikkat çekiyor.
Öneriler, şebeke yatırımlarının yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması, enerji verimliliğindeki ilerleme ve elektrifikasyonun genişlemesiyle eşgüdümlü yürütülmesini içeriyor. Dağıtım şebekelerindeki akıllı sayaç ve sensör ağlarının kayıpları azaltmaya, talebi gerçek zamanlı takip etmeye, kesintileri yönetmeye ve arz güvenliğini artırmaya yardımcı olabileceği ifade ediliyor.
Neden önemli
Türkiye’de faaliyet gösteren enerji şirketleri ve dağıtım işletmecileri için bu öneriler, fiziksel ağlara ek olarak veri sistemlerine, birlikte çalışabilirliğe ve siber korumaya yatırım yapılması gerektiğine işaret ediyor. SHURA, dağıtım şirketleri arasında ortak veri formatları ile veri alışverişi kuralları oluşturulmasını; bağlantılı şebeke ekipmanları için test, sertifikasyon ve asgari güvenlik şartları uygulanmasını tavsiye ediyor.
Yayın, ulusal veri güvenliği gerekliliklerinin enerji mevzuatına dahil edilmesini de istiyor. Kritik şebeke ve tüketim verilerinin Türkiye’de güvenli biçimde saklanıp işlenmesini; 2030’a kadar veri merkezi yatırımlarının yenilenebilir elektriğe erişim, batarya depolama ve esnek talep esas alınarak planlanmasını öneriyor.
SHURA, dijitalleştirilen şebekeler, enerji depolama, veri merkezleri, mikro şebeke çözümleri ve başka teknolojiler için yüksek ilk maliyetlerin özel teşvik ve finansman araçlarını gerektirdiğini belirtiyor. Ayrıca piyasa yapılarının, mevzuatın, finansmanın, şebeke planlamasının ve kentsel gelişimin yeni dijital iş modellerine uyum sağlayacak biçimde gözden geçirilmesini tavsiye ediyor.
Sırada ne var
SHURA, yapay zeka, veri analizi, dijital şebeke teknolojileri ve siber güvenlik için eğitim ve uzmanlık programları öneriyor. Dijital teknolojilerin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi amacıyla enerji sektörü, üniversiteler ve sanayi arasındaki araştırma ve geliştirme iş birliğinin güçlendirilmesi de isteniyor.
Diğer öncelikler arasında veri erişimini iyileştiren tarafsız platformlar, ortak entegrasyon standartları, esneklik hizmetlerinin doğrulanması için akıllı sayaç sistemleri ve otonom yapay zeka kararlarından kaynaklanan sorumluluklar ile operasyonel ve siber riskleri kapsayan yönetişim kuralları bulunuyor.
