Ne oldu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, hava kalitesini korumak amacıyla katı yakıtlara ilişkin bir düzenlemeyi yürürlüğe aldı. Düzenleme, ithal ve yerli üretim katı yakıtların özelliklerini, belgelendirilmesini, iç piyasaya arzını ve kullanımını kapsıyor.
Düzenleme, geniş bir malzeme grubunun ısınma amacıyla yakılmasını yasaklıyor. Bunlar arasında petrol koku, mineral yağ, araç lastiği parçaları ve diğer lastikler, tezek, tekstil kalıntıları, kablolar, yaş veya boyalı ahşap, plastikler, evsel ve gıda atıkları, tıbbi ve diğer özel atıklar, asfalt, boya ürünleri ile fuel oil ambalajları yer alıyor. Düzenlemede tanımlanmayan diğer atıklar da ısınma için kullanılamayacak.
İthalatçıların, uygunluk belgesi almadan önce katı yakıtların amaçlanan kullanıma yönelik gereklilikleri karşıladığını göstermesi gerekiyor. Bu yakıtları yalnızca Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesine sahip şirketler ithal edebilecek.
Yerli üretim ısınma kömürü, kömür briketi, katı biyoyakıt briketleri ve peletleri, pelet, briket veya yonga biçimindeki sanayi biyoyakıtları ile harmanlanmış ısınma kömürü, uygunluk belgesi olmadan piyasaya arz edilemeyecek.
Neden önemli
Önlemler, Türkiye'deki yakıt ithalatçıları, üreticileri, dağıtıcıları ve satıcıları için yeni uyum sorumlulukları getiriyor. Isınma yakıtı dağıtan kişi veya şirketin Katı Yakıt Dağıtıcısı Belgesi alması ve ısınma yakıtını yalnızca satış izninde adı belirtilen satıcı aracılığıyla satması veya dağıtması gerekiyor.
Evlerin ısıtılmasında kullanılacak yakıtlar hem uygunluk belgesi hem de satış izni gerektiriyor. Bu yakıtlar yalnızca iznin kapsadığı illerde piyasaya sunulabilecek ve torbalı olarak satılacak.
Depolama gereklilikleri de ithalat ve tedarik faaliyetlerini etkiliyor. Katı yakıtların, katı yakıt modülünde kayıtlı depolama tesislerinde tutulması gerekiyor. Gümrük denetimindeki alanlara boşaltılan yakıtlar, numune alınabilmesi için ayrı depolanacak; yakıtı, gümrük tarife numarasını, miktarı, gemiyi, kullanım amacını, gümrük beyannamesini ve uygunluk belgesi numarasını gösteren levhalar bulundurulacak.
Sanayi tesisleri ve enerji santralleri dahil olmak üzere muafiyet kapsamında kömür ithal eden tesislere, tüketim kapasitelerine göre tahsis yapılacak. İthal ettikleri kömür izlenecek ve kurallara aykırılık, muafiyetin geri alınmasına yol açabilecek.
Sırada ne var
Düzenlemenin yayımlanmasından önce düzenlenen belge ve kayıtlar 30 Haziran 2027'ye kadar geçerliliğini koruyacak. Bunlar uygunluk ve satış izinlerinin yanı sıra dağıtıcı, satıcı ve ithalatçı kayıtlarını da içeriyor.
Uygun olmadığı tespit edilerek satış veya dağıtımdan çıkarılan yakıtların depolama alanlarından toplanması gerekiyor. Nakliye, depolama alanının hazırlanması, depolama ve ilgili maliyetlerden ithalatçı veya üretici sorumlu olacak. Malzeme, beş iş günü içinde onaylı bir sanayi tesisinde ya da tesis önerilmemesi hâlinde ilgili il makamının belirleyeceği tesiste kullanılmalı.
