Ne oldu
Antonio Guterres, ikinci beş yıllık döneminin sonunda 31 Aralık'ta United Nations genel sekreterliği görevinden ayrılacak. Halef seçimi, New York'ta UN General Assembly için bir araya gelen hükümetler ve liderler açısından önemli bir başlık haline geldi.
Guterres, görev süresinde iklim değişikliğini öne çıkan konulardan biri yaptı; hükümetleri sera gazı emisyonlarını azaltmaya sürekli çağırdı ve fosil yakıt çıkarlarına karşı çıktı. İklim uzmanları ve sivil toplum temsilcileri, halefinin bu konuya daha az önem verebileceğinden endişe ediyor.
Haberde, International Atomic Energy Agency Başkanı Rafael Grossi, eski Senegal cumhurbaşkanı Macky Sall ve Ugandalı eski cumhurbaşkanı adayı Olara Otunnu, kaygı uyandıran adaylar arasında gösteriliyor. Gözlemciler Grossi'nin Donald Trump ve Arjantin cumhurbaşkanı Javier Milei ile ilişkilerine, Sall'ın Afrika'da gaz geliştirilmesine olası desteğine ve Otunnu'nun Uganda'nın planlanan petrol ve gaz geliştirme faaliyetleri nedeniyle karşılaşabileceği siyasi baskıya işaret etti.
Diğer olası adayların iklimle bağlantılı alanlarda daha yerleşik nitelikleri bulunuyor. Guyana'dan Carolyn Rodrigues-Birkett, Yerli halkların haklarını, sosyal kalkınmayı ve daha adil finansmanı savundu. Kosta Rikalı ekonomist Rebeca Grynspan, iklim ile gelişmekte olan ülkelerin borç sorunlarının birlikte ele alınması gerektiğini savundu. Eski Şili cumhurbaşkanı Michelle Bachelet'in yarıştan çekildiği bildirildi.
Neden önemli
Atıfta bulunulan uzmanlara göre, bir sonraki genel sekreter iklim diplomasisi açısından daha zorlu bir dönemde göreve başlayacak. Uzmanlar; güçlenen jeopolitik engellere, yüksek yakıt fiyatlarından kaynaklanan kârlarla desteklenen fosil yakıt çıkarlarına, yoksul ülkeler için giderilemeyen iklim finansmanı açıklarına ve yapay zekânın emisyonlar üzerindeki olası etkisine dikkat çekiyor.
Uluslararası iklim politikasını izleyen işletmeler için bu haleflik süreci önem taşıyor; çünkü UN iklim eylemi için merkezi bir platform olmayı sürdürüyor. Metin, Türkiye veya AB için yeni bir kurumsal yükümlülük tanımlamıyor; ancak elektrifikasyon ve iklim finansmanının tartışılmaya devam etmesi muhtemel alanlar olduğunu vurguluyor.
Arka plan
Habere göre Guterres'in iklim politikalarına ilişkin kararlı üslubu, popülizm ve yanlış bilgilendirmeye rağmen Paris Agreement hedeflerinin görünür kalmasına yardımcı oldu. Ancak University of Cape Town'ın Nelson Mandela School of Public Governance kurumundan Carlos Lopes, iklim konularının kamuoyunun fazla dikkatini çekmeden diplomatik gündemde daha alt sıralara gerileme riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Sırada ne var
New York'ta bir araya gelen hükümetlerin haleflik sürecine odaklanması bekleniyor. Guterres 31 Aralık'ta görevden ayrılacak. Kasım ayında Antalya'da yapılması planlanan COP31'de de elektrifikasyonun önemli başlıklardan biri olması bekleniyor.
