Ne oldu
Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026, Friedrich-Ebert-Stiftung, Heinrich-Böll-Stiftung, Ekosfer ve WNISR/Mycle Schneider Consulting tarafından düzenlenen bir etkinlikte İstanbul'da tanıtıldı. Raporun ana reaktör verilerine göre, son iki on yılda dünya çapında 104 ünite işletmeye alınırken 106 ünite kalıcı olarak kapatıldı.
Rapor verilerinde Çin karşılaştırma dışı bırakıldığında, aynı dönemde net 55 reaktörlük düşüş görülüyor. Rapor, 2025 için dünya genelinde 12 inşaat başlangıcı kaydediyor: bunların dokuzu Çin'de, ikisi Rusya'da. Yıl başında işletmeye alınması beklenen 13 reaktörden dördü faaliyete geçti; yedi reaktör ise kapatıldı.
WNISR, küresel nükleer elektrik üretiminin 2025'te %1,1 yükseldiğini bildirdi. Artışı, Çin'deki nükleer üretimin %7,6 artmasına bağlarken, Çin dışındaki üretimin gerilediğini belirtti. Rapora göre rüzgâr ve güneşin toplam elektrik üretimi, nükleer üretimin iki katından fazlaydı.
Neden önemli
Bu veriler, Türkiye ve Avrupa'da elektrik sistemi planlaması, yatırım analizi ve proje risk değerlendirmesi için karşılaştırmalı bir girdi sunuyor. Veriler, 2025'te bildirilen nükleer üretim artışının dünyanın geri kalanındaki yaygın büyümeyi değil, Çin'deki artışı yansıttığını gösteriyor.
WNISR, elektrik üretimindeki ortalama yıllık büyümeyi nükleer için %1, rüzgâr için %8 ve güneş için %30 olarak veriyor. Ayrıca, önceki yıl Çin'de eklenen yeni güneş kapasitesinin, ülkenin nükleer kapasite artışının 120 katı olduğunu bildiriyor. Bu karşılaştırmalar, beklenen üretim, inşaatın teslim performansı ve alternatif arz seçeneklerinin ölçeği değerlendirilirken önem taşıyor.
Kaynak materyal, Türkiye veya AB için yeni bir nükleer politika, mevzuat yükümlülüğü ya da yatırım programı belirtmiyor. Bu nedenle nükleer projeleri değerlendirenler, raporu yeni bir gerekliliğin kanıtı olarak değil, senaryo testlerinde kullanılacak bir veri kaynağı olarak ele almalı.
İzlenecek konular
Rapor, reaktör işletmesi, üretim, filo yaşı ve inşaatın yanı sıra nükleer ve yenilenebilir enerji kurulumlarını da kapsıyor. 2025'e ilişkin işletmeye alma ve kapanış verileri, planlanan reaktör tamamlamalarının işletmedeki kapasiteye dönüşüp dönüşmediğine dair gelecekteki değerlendirmelerde önem taşıyacak.
