Ne oldu
Carfree Cities Coalition, 2026 Dünya Otomobilsiz Günü temasını açıkladı: iklim açısından istikrarlı bir dünya için otomobilsiz kentler. Her yıl 22 Eylül’de düzenlenen girişim, otomobiller yerine insanlara ve ortak kamusal yaşama göre düzenlenen kentsel alanların iklim istikrarını destekleyebileceğini savunuyor.
Kent yöneticileri ve ulaşım ekipleri için öncelikli görev, yol alanı, otopark kapasitesi ve ulaşım harcamalarının nerelerde yürüme, bisiklet, toplu taşıma ve kamusal alanı kısıtlıyor olabileceğini incelemektir. Kampanya ayrıca motorlu araçların kullanımın yanı sıra üretim ve bertaraf süreçlerini de kapsayan tüm yaşam döngüsüne bağlı emisyonlara dikkat çekiyor.
Neden önemli
EkoIQ'ya göre ulaşım, küresel karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %15'inden sorumlu. Karayolu ulaşımı, bu ulaşım toplamının yaklaşık %75'ini oluşturuyor. Bu nedenle özel otomobillere bağımlılığın azaltılması, hem kentsel planlama hem de iklim eylemi açısından önem taşıyor.
Kampanya, konuyu emisyonların yanı sıra günlük erişim meselesi olarak da ele alıyor. Yürüyerek veya bisikletle okula güvenli biçimde ulaşamayan çocuklara, yetişkinlerin zorlu işe gidiş gelişlerine ve kent arazilerinin parklar ile diğer ortak alanlar yerine otoparklara ayrılmasına işaret ediyor. Ayrıca otomobillerle bağlantılı hava kirliliği ve gürültüyü de vurguluyor.
Mesajı, bir günlük yol kapatmayla sınırlı değil. Belediyeler için sokakların ve yatırım kararlarının düşük etkili ulaşımı ve kamusal yaşamı destekleyip desteklemediğine dair daha geniş sorular gündeme getiriyor.
Arka plan
Otomobilsiz pazar günleri, 1950'lerin sonlarında Hollanda ve Belçika'da kent içi ulaşımın diğer biçimlerini teşvik etmenin bir yolu olarak ortaya çıktı. Benzer girişimler daha sonra başka kentlere ve ülkelere yayıldı. Carbusters, 2000 yılında 22 Eylül'ü Dünya Otomobilsiz Günü olarak belirledi.
Sonraki gelişmeler
Avrupa Hareketlilik Haftası, 16-22 Eylül 2026 tarihlerinde Avrupa genelinde düzenlenecek. Kuşaklararası adalet yoluyla herkes için hareketlilik teması; gelir ya da fiziksel yetkinlikten bağımsız olarak çocuklara, gençlere, yetişkinlere ve yaşlılara hizmet eden sürdürülebilir ve erişilebilir ulaşıma odaklanıyor.
Hafta boyunca kentlerin hareketlilik yaklaşımlarını denemesi ve otomobilsiz etkinlikler düzenlemesi bekleniyor. Sürdürülebilirlik profesyonelleri için bu dönem, yerel ulaşım önlemlerinin erişim, güvenlik, emisyonlar ve kentsel alanın dağılımını nasıl ele aldığını değerlendirmek açısından somut bir fırsat sunuyor.
Kaynak: EkoIQ.
