Ne oldu
El Niño ile bağlantılı kuraklığın kilit operasyonları için mevcut suyu sınırlaması nedeniyle Panama Kanalı trafiğinde yeni bir azaltım bekleniyor. Panama parlamentosuna sunulan taslak, ekimden itibaren günde ortalama 29 gemi geçişi öngörüyor.
Önerilen sınır, ağustosta mümkün olan günlük 36 geçişin altında olacak. Yetkililer, kurak koşullar nedeniyle mevcut ay içinde günlük sayıyı zaten 36'dan 32'ye indirmişti.
Rapora göre kanal, küresel deniz ticaretinin yaklaşık %5'ini ve ABD konteyner trafiğinin yaklaşık %40'ını taşıyor. Çin, Asya'nın diğer bölgeleri ve ABD'yi bağlayan rotalarda yaygın olarak kullanılıyor.
Sıkışıklık, işletmeciler üzerindeki baskıyı artırdı. Gemiler, ağustosta kanala girmek için 10 güne kadar bekledi; bu, mayıstan bu yana bildirilen en uzun gecikmeydi. Raporda ayrıca, bir konteyner gemisinin kanalın günlük açık artırma sürecinde sıradaki konumunu iyileştirmek için yaklaşık US$4 million ödediği belirtiliyor.
Neden önemli
Daha az sayıda geçiş imkânı, rotaya bağımlı şirketler için navlun maliyetlerini yükseltebilir ve teslimat takvimlerini uzatabilir. Gemi sahipleri normalde rezerve edilen geçiş zaman dilimleri için sabit ücret öder, ancak talebin yüksek olduğu dönemlerde daha erken erişim için teklif verebilir.
Rapora göre bu aksama, ABD, İsrail ve İran'ı kapsayan savaşla ilişkili taşımacılık zorlukları ve Hürmüz Boğazı çevresindeki aksaklıklarla birlikte yaşanıyor. Bu kısıtlar birlikte, deniz lojistiği işletmecileri açısından karmaşıklığı artırıyor.
Sağlanan materyal, Türkiye'deki veya AB'deki işletmeler için belirli yükümlülükler ya da önlemler ortaya koymuyor. Ancak kanalı kullanan Asya-ABD hatlarında yük taşıyan şirketler, daha dar bir geçiş kapasitesi ve olası zamanlama riskiyle karşı karşıya.
Arka plan
82 kilometrelik kanal, Karayip Denizi ile Pasifik Okyanusu'nu birbirine bağlıyor. Kilit sistemi, Gatun Gölü'ne akan tatlı suya bağlı. Kilitler, gemileri deniz seviyesinden yaklaşık 26 metre yüksekteki göle çıkarıyor, ardından diğer tarafta indiriyor.
Düşük göl seviyeleri, en büyük gemilerin güvenli geçişini engelleyebilir. Panama Kanalı İdaresi bu durumda suyu korumak ve güvenli operasyonları sürdürmek için trafiği sınırlandırıyor. 2023'te, kanalı besleyen göllerdeki su seviyelerinin keskin biçimde düşmesinin ardından günlük geçiş sayısı 38'den 22'ye indirildi.
Yetkililer, eylülde kanal havzasındaki yağışın beklentilerin altında kaldığını söyledi. El Niño'nun yılın ilerleyen dönemlerinde şiddetlenmesi ve ek kısıtlama riskini artırması bekleniyor.
Sırada ne var
Günde 29 geçişlik önerilen ortalama sınırın ekimde başlaması öngörülüyor. Sonraki kararlar, Gatun Gölü havzasındaki yağışlara ve El Niño bağlantılı kuru havanın seyrine bağlı olacak.
