Ne oldu
15 Eylül’de yayımlanan Avrupa Elektrifikasyon Eylem Planı değerlendirmesinde ENTSO-E, 2030 için gereken iletim projelerinin yarısından fazlasının izin sürecini henüz tamamlamadığını bildiriyor.
Bu bulgu, Avrupa elektrik şebekesinin geliştirilmesinde ciddi bir uygulama sorununa işaret ediyor. Projeler 2030 dönemi için gerekli görülüyor, ancak onay süreçlerindeki ilerleme henüz tamamlanmış durumda değil.
ENTSO-E, izin süreçlerinin yönetimini kolaylaştırmayı hedefleyen değişiklikler öneriyor. Tavsiyeler arasında daha yalın, şeffaf ve öngörülebilir onay usulleri ile birbiriyle örtüşen düzenlemelerin doğurduğu yüklerin azaltılması bulunuyor. Kuruluş, şebeke planlamasının hem izinler hem de inşaat için gerçekçi süreleri içermesi gerektiğini de belirtiyor.
Neden önemli
Değerlendirmeye göre, elektrifikasyon amaçlarına erişilebilmesi için yenilenebilir enerji kaynakları, depolama ve dayanıklı elektrik şebekeleri eş zamanlı ilerlemeli. Bu nedenle iletim altyapısının geliştirilmesi, üretim ve depolamanın devreye alınmasından bağımsız bir iş olarak değerlendirilmemeli.
Eksik izinler, söz konusu iletim projelerinin hayata geçirilme takvimi üzerinde pratik bir kısıt yaratıyor. ENTSO-E’nin önerileri, projeleri çevreleyen süreç koşullarına odaklanıyor: onayların tasarımı, projelere yüklenen mevzuat yükü ve uygulamanın ne kadar sürebileceğine ilişkin planlama varsayımları.
GENSED, bu yaklaşımın Türkiye açısından da geçerli olduğunu ifade ediyor. Dernek, değerlendirmeye ilişkin açıklamasında yenilenebilir kurulumların artmasını daha güçlü ve esnek bir şebekeyle ilişkilendiriyor.
Okuyucuların sonraki adımı ne olmalı
Geliştiriciler, şebeke planlamacıları ve kamu otoriteleri, proje planlarında izin ve inşaat için yeterli süre ayrılıp ayrılmadığını incelemeli. Ayrıca onay koşullarının hangi noktalarda birbirini tekrarladığını ve süreçlerin nerelerde yeterince açık ya da öngörülebilir olmadığını tespit etmeliler.
ENTSO-E’nin önerdiği yöntem, finansman, izinler ve tedarik zinciriyle ilgili konuların birlikte ele alınmasıdır. Şebeke yatırımı veya planlaması yürüten kuruluşlar açısından bu, her bir unsuru ayrı ayrı ele almak yerine, bunları birbirine bağlı uygulama gereklilikleri olarak görmek anlamına geliyor.
Değerlendirme, ilgili iletim programını 2030 hedef yılı çerçevesinde inceliyor. Ana mesajı, şebeke planlamasının gerekli yetkilendirmeleri almak ve altyapıyı kurmak için ihtiyaç duyulan süreyi yansıtan uygulama varsayımlarına dayanması gerektiğidir.
