Ne oldu
Greenpeace Türkiye, bir ay sonra Antalya’da yapılması planlanan BM iklim zirvesi COP31 öncesinde “Zirveye Taşı” kampanyasını başlattı. Kuruluş, halktan iklimle ilgili taleplerini ve yerel kampanyalarını zirve sürecine dahil etmelerini istiyor.
İki temel talebi, fosil yakıtlardan adil geçiş ve plastik atık ithalatının istisnasız, kalıcı biçimde yasaklanması. Greenpeace Türkiye, kampanyanın Antalya zirveye ev sahipliği yaparken bu konuların gündemde kalmasını sağlamayı amaçladığını belirtti.
Kampanyayla birlikte kuruluş, bağımsız gazetecilik merkezi Ortak tarafından hazırlanan Kömürün Gölgesindeki Su: Türkiye’nin Enerji Tercihlerinin Gizli Bedeli başlıklı araştırmayı yayımladı. Çalışma, kömür madenleri ile kömürlü termik santralların su kaynakları ve nehir havzaları üzerindeki etkilerine ilişkin anlatıları ve makaleleri inceliyor.
Araştırma, Elbistan’da madencilik faaliyetlerindeki yıllık susuzlaştırma miktarının 113.3 milyon m³ olarak hesaplandığını aktarıyor. Havzanın yer altı sularında yılda 28.8 milyon m³ açık bulunduğu belirtiliyor. Bölge sakinleri, sulama ve içme suyuna erişimin giderek zorlaştığını, bunun yerel tarımı etkilediğini anlatıyor.
Neden önemli
Kampanya, Türkiye’nin COP31 ev sahibi rolüyle birlikte yurt içindeki enerji ve atık yönetimi kararlarını da gündeme taşıyor. Greenpeace Türkiye, kömürle bağlantılı geçim kaynaklarına bağımlı çalışanları ve toplulukları koruyan planlı kömürden çıkış önlemleri talep ediyor.
Kuruluş ayrıca, geri dönüştürülmeyen ithal plastik atıkların Akdeniz’e ulaşabileceğini savunuyor. Greenpeace Türkiye, yaz aylarında Seyhan Nehri’nden Antalya kıyılarına kadar bildirilen kirlilikle bu konuyu ilişkilendirdi ve Türkiye’nin sıfır atık konusunda örnek olabilmesi için atık ithalatının sona ermesi gerektiğini söyledi.
İşletmeler ve politika yapıcılar açısından talepler, kömür yatırımları, enerji geçişi planlaması, atık ticareti ve geri dönüşüm uygulamalarında olası değişikliklere işaret ediyor.
Arka plan
Su araştırması, Greenpeace Türkiye’nin kömürün ekonomik maliyetleri ve sağlık etkileri üzerine önceki yayınlarını takip ediyor. Kuruluş, kömürün etkilerinin çevresel zararlar ve halk sağlığı maliyetleri yoluyla madencilik ve elektrik üretimi bölgelerinin ötesine uzandığını söylüyor.
Greenpeace Australia Pacific de COP31 müzakerelerine liderlik edecek Avustralya’ya, fosil yakıt kullanımını ve üretimini azaltmaya yönelik somut planlar sunma çağrısında bulundu.
Sırada ne var
COP31’in Kasım ayında Antalya’da yapılması planlanıyor. Greenpeace Türkiye, kampanyayı kömürden geçiş ve plastik atık ithalatına ilişkin kamu taleplerini zirveye taşımak için kullanmayı planlıyor.
