Ne oldu
Brezilya’nın COP30 dönem başkanlığı, enerji sistemlerini fosil yakıtlardan uzaklaştırmayı desteklemeyi amaçlayan bir yol haritasını Antalya’da açıkladı. İklim Haber'e göre, üst düzey Brezilyalı diplomat ve eski COP30 Başkanı André Aranha Corrêa do Lago belgeyi tanıttı.
Yol haritası zorunluluklar yerine olası adımları ortaya koyuyor. Ülkelerin ekonomilerini büyütürken ve yoksulluğu azaltırken kömür, petrol ve gazla bağlarını zayıflatabileceklerini belirtiyor; ancak herhangi bir son tarih, ara hedef veya bağlayıcı yükümlülük getirmiyor.
Bunun yerine her hükümet, fosil yakıtlara bağımlılık düzeyini kendisi değerlendirecek ve bu bağımlılığı azaltmak için hangi önlemleri alacağına karar verecek. BM Genel Sekreteri António Guterres, Türkiye ve Avustralya’ya yol haritasını geliştirme çalışmalarını sürdürme çağrısı yaptı.
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile Glasgow’daki COP26’ya başkanlık eden Lord Alok Sharma, Guterres ve do Lago ile birlikte tanıtıma katıldı.
Neden önemli
Teklif, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmaya yönelik genel bir taahhütten, ülkelerin uygulamada kullanabileceği bir çerçeveye geçmeyi hedefliyor. Ancak tasarımı, hem bağımlılığın değerlendirilmesini hem de verilecek yanıtın seçimini ulusal hükümetlere bırakıyor.
Bu nedenle yol haritası, şirketler, yatırımcılar veya hükümetler için tek başına yeni yükümlülükler oluşturmuyor. Ortaya çıkacak politika, yatırım veya operasyonel sonuçlar; ülkelerin alacağı kararlara ve gelecekteki COP dönem başkanlıklarının girişimi sürdürüp sürdürmemesine bağlı olacak.
Kömür, petrol ve gaz değer zincirlerine maruz kalan sürdürülebilirlik ekipleri için acil görev, Türkiye ve Avustralya'nın çalışmayı ilerletip ilerletmeyeceğini ve bundan ulusal önlemlerin doğup doğmayacağını izlemek. Belge, kuruluşların uyum veya sermaye tahsisi planlamasında esas alabileceği bir takvim sunmuyor.
Sırada ne var
Brezilya destekli yol haritası, COP31’in resmi gündemine dahil edilmedi. Buna rağmen Guterres, Dubai’de verilen fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdüne atıfta bulunarak mevcut ve gelecekteki COP dönem başkanlıklarını girişimi ilerletmeye teşvik etti.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell, fosil yakıtlardan geçişin daha hızlı uygulanmasını destekledi ve yol haritasının bu çabaya yardımcı olabileceğini söyledi. Kerry de COP31’in geçişi ilerletmede rol üstlenmesi yönündeki çağrıları destekledi.
