Ne oldu
İzmir'deki Gediz Deltası için 2026–2031 döneminde yürütülmesi planlanan bir restorasyon ve iyileştirme programı başlatıldı. Girişime Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Doğa Derneği öncülük ediyor. BirdLife Europe and Central Asia ve Fransa merkezli Tour du Valat Research Institute de ortaklar arasında yer alıyor. Program, Endangered Landscapes and Seascapes Programme tarafından mali olarak destekleniyor.
Program, 6 Ekim 2026 tarihinde İzmir'de düzenlenen tanıtım toplantısında açıklandı. Planlanan uygulamalar arasında tatlı su alanlarında güneş enerjisi destekli su yönetimi ile mera ve çayırların ekolojik yönetimi bulunuyor.
Mevcut engeller, balıkların göçüne olanak tanıyan ekolojik eşiklere dönüştürülecek. Proje kapsamında flamingo adasının yenilenmesi, su kuşları için yapay üreme platformlarının kurulması ve kuşların hareketlerini engellediği ya da yaralanma ve ölümlere yol açtığı noktalarda elektrik hatlarının bazı bölümlerinin yer altına alınması da öngörülüyor.
Neden önemli
Delta, Menemen, Foça, Çiğli ve Karşıyaka ilçelerine yayılıyor. Alanda balıkçılık alanları, tuzlu bataklıklar, sazlıklar, lagünler, tarım arazileri ve geleneksel üretim sistemleri bulunuyor. Bu nedenle deltanın ekolojik durumu, habitatların korunmasının yanı sıra yerel ekonomik faaliyetleri de etkiliyor.
Gediz Deltası, Akdeniz'deki en büyük tepeli pelikan ve sumru kolonilerinden birine ev sahipliği yapıyor. On binlerce su kuşu da alanı kışlama, göç sırasında konaklama ve üreme amacıyla kullanıyor. Bölge, her yıl yaklaşık 20.000 çift flamingo için yuvalama ortamı sunuyor; bu, dünya flamingo popülasyonunun %10'unu oluşturuyor.
Küçük ölçekli balıkçılık, geleneksel hayvancılık ve yaklaşık 500.000 tonluk yıllık tuz üretimi, sulak alanı yerel ekonomiyle bağlıyor. Program ayrıca kırsal kalkınma modellerini, ekoturizm desteğini ve deltanın ziyaretçi merkezinin ziyaretçiler ile öğrenciler tarafından daha fazla kullanılabilmesi için yenilenmesini öngörüyor.
Arka plan
Gediz Deltası, Ramsar Sözleşmesi kapsamında listeleniyor ve Yaban Hayatı Geliştirme Alanı ile Doğal Sit statüsü dahil olmak üzere çeşitli koruma statülerine sahip bulunuyor. Arkeolojik sit niteliği ise Leukai antik kentinin varlığını yansıtıyor.
Sırada ne var
Ortakların beş yıllık çalışma planı 2031'e kadar devam edecek. Uygulama; su ve habitat yönetimi, balık geçişi, kuşların üreme alanları, elektrik hatlarından kaynaklanan riskler ve ziyaretçi tesislerine odaklanacak.
