Ne oldu
Türkiye, 9-20 Kasım 2026 arasında Antalya’da düzenlenmesi planlanan BM iklim konferansı COP31’de İklim Uygulama Köprüsü’nü sunmayı planlıyor. Girişim, iklimle ilgili projeleri bulunan kuruluşları finansman sunabilecek kurumlarla bir araya getiren bir piyasa olarak tasarlandı.
Köprü, ilk kez 9 Haziran 2026 tarihinde Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda duyuruldu. Program için 25 Eylül’de Etiyopya, Endonezya, Fiji, Özbekistan ve Pakistan pilot ülkeler olarak tanımlandı.
Girişimin amacı, iklim hedefleri ile uygulamaya alınabilecek projeler arasındaki açığı azaltmak ve proje geliştiricilerinin finansman kaynaklarına daha hızlı erişmesine yardımcı olmak. Makale, hükümetlerden, özel sektörden ve uluslararası finans kuruluşlarından gelen iklim finansmanını COP31’in temel tartışma alanlarından biri olarak belirtiyor.
Neden önemli
Türk işletmeleri, kredi sağlayıcıları ve proje geliştiricileri için ülkenin yeşil taksonomisi, yatırımların iddia edilen çevresel sonuçları sağlayıp sağlamadığını değerlendirmede önemli bir araç olabilir. Yeşil Taksonomi Düzenlemesi 24 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi ve 16 sektör ile 137 ekonomik faaliyeti içeriyor.
Çerçeve altı çevresel hedef ortaya koyuyor: sera gazı emisyonlarını azaltmak, iklime uyum sağlamak, su ile deniz kaynaklarını korumak, döngüsel ekonomiye yönelmek, kirliliği önlemek ve kontrol altına almak, ayrıca biyoçeşitliliği ve ekosistemleri güvenceye almak.
Uygun kabul edilen bir projenin en az bir hedefe kayda değer katkı sunması, diğer hedeflere ciddi zarar vermemesi ve asgari uluslararası sosyal koruma önlemlerine uyması gerekir. Bu ölçütler, finansman sağlayıcılarının çevresel nitelikleri daha güçlü projeleri tespit etmesine ve sermayeyi buna göre yönlendirmesine yardımcı olabilir.
Arka plan
Makale, girişimi emisyonların daha hızlı azaltılması ihtiyacıyla bağlantılı görüyor. BM Çevre Programı’nın Emisyon Açığı Raporı’na atıfla, 1.5°C patikasına geri dönmek için küresel sera gazı emisyonlarının 2025 seviyelerine kıyasla 2030’a kadar %18, 2035’e kadar %45 ve 2040’a kadar %69 azaltılması gerektiğini belirtiyor.
Ayrıca, ülkelerin üçte ikisinin kabul ettiği ulusal olarak belirlenmiş katkılardaki hedefler karşılansa dahi emisyonların 2025’e göre 2030’da yalnızca %5 ila %8, 2035’te ise %11 ila %15 düşeceğini bildiriyor.
Sırada ne var
Türkiye’nin İklim Uygulama Köprüsü’nü Kasım ayında COP31 müzakerelerine getirmesi bekleniyor. Önerinin etkinliği; proje hazırlığına, kredi sağlayıcılara erişime ve çevresel performansın değerlendirilmesinde yeşil taksonomi gibi standartların kullanılmasına bağlı olacak.
