Ne oldu
Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dayandırılan rakamlara göre 2025’te 9,583,059’a yükseldi ve ülke nüfusunun 11.1%’ini oluşturdu. Doğuşta beklenen yaşam süresi, 2023–2025 döneminde 78.5 yıl oldu.
Otis Türkiye CEO’su Murat Dönmez, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla kaleme aldığı yazıda, nüfusun yaşlanması eğiliminin kentlerin, binaların ve kamusal alanların planlanmasında dikkate alınması gerektiğini belirtti. Dönmez, erişilebilirliği yaş veya hareket kabiliyetinden bağımsız olarak insanların yaşamları boyunca kullanabileceği ortamların bir koşulu olarak değerlendirdi.
Dönmez, asansörlerin hareketliliğe katkı sağladığını, ancak erişilebilir tasarımın kolay yön bulunabilen alanlar, açık yönlendirmeler ve günlük yaşama katılımı destekleyen hizmetler de gerektirdiğini söyledi.
Neden önemli
Türkiye’de gayrimenkul sahipleri, tasarımcılar ve kentsel gelişim şirketleri açısından yaşlı nüfusun artması, erişilebilirliği hem yeni yapılarda hem de mevcut binaların iyileştirilmesinde daha önemli hale getiriyor. Konu, dikey ulaşımın ötesine geçerek yapılaşmış çevrenin genel kullanılabilirliğini kapsıyor.
Dönmez’e göre İstanbul dahil Türkiye’nin dönüşen kentleri, süren büyüme ve yeniden geliştirme faaliyetlerinden yararlanarak birden fazla kuşağa hizmet eden yerler oluşturabilir. Bu durum, binaların ve kamusal alanların tasarımını olduğu kadar bu alanlarda sunulan hizmetleri de etkiliyor.
Arka plan
Birleşmiş Milletler, 2026 Dünya Yaşlılar Günü temasını Uzun Yaşam Çağı: Uzayan Yaşamlar İçin Sistemleri Yeniden Tasarlamak olarak belirledi. Kaynak, daha uzun yaşamların sağlık, istihdam, sosyal koruma, eğitim, konut ve ekonomik sürdürülebilirlik alanları arasında bağlantılı bir yaklaşım gerektirdiğini belirtiyor.
Kaynak ayrıca 2019’da yaşam beklentisi ile sağlıklı yaşam beklentisi arasında 9.6 yıllık fark bulunduğunu aktarıyor. Bu fark, yaşam süresinin uzamasının tek başına bağımsız veya kaliteli bir ileri yaş yaşamını güvence altına almadığını gösteriyor.
Sırada ne var
Dünya Yaşlılar Günü 1 Ekim 2026’da gerçekleşecek. 2026 teması, daha uzun yaşam süreleri boyunca katılımı, özerkliği ve yaşam kalitesini destekleyebilecek sistemlere ve yaşam çevrelerine odaklanıyor.
