Ne oldu
Avrupa Komisyonu, 2027 çalışma programına göre önerilen Yeşil İddialar Direktifi'ni resmen geri çekti. Geri çekme kararı 4 Kasım 2026 tarihinde duyuruldu.
Planlanan düzenleme, ürünler ve hizmetler hakkında yapılan çevresel iddiaları ele almayı amaçlıyordu. İşletmelerin gönüllü iddiaları nasıl temellendireceği, ileteceği ve doğrulayacağına ilişkin asgari kurallar getirecekti. Şirketlerin bu tür beyanlar için bağımsız doğrulamanın yanı sıra bilimsel dayanak sunması gerekecekti.
Teklif ayrıca özel çevresel etiketleme sistemlerini de kapsıyordu. Taslağa göre etiketlerin güvenilirlik, şeffaflık, bağımsız değerlendirme ve periyodik inceleme şartlarını karşılaması gerekecekti. Yeni sistemler ise ek koşullara tabi olacaktı.
Neden önemli
AB pazarına yönelik ürün pazarlamasını değerlendiren şirketler, Yeşil İddialar Direktifi'nin önerilen biçimiyle karşılaşmayacak. Geri çekme kararı, gönüllü çevresel beyanlar için kanıt ve üçüncü taraf kontrolüne yönelik planlanan çerçeveyi ortadan kaldırıyor.
AB sürdürülebilirlik gerekliliklerini takip eden Türkiye'deki işletmeler için karar, bu özel teklife ilişkin görünümü değiştiriyor. Karar, yürürlüğe girmiş olan ve yanıltıcı sürdürülebilirlik pazarlamasını da ele alan Yeşil Dönüşüm için Tüketicilerin Güçlendirilmesi Direktifi'ni değiştirmiyor.
Arka plan
Komisyon teklifi Mart 2023'te sundu. AB'deki birçok çevresel iddianın ya belirsiz ya da dayanaksız olduğuna ilişkin bulgulara atıfta bulundu.
Dosya üzerindeki çalışmalar, Komisyon, Parlamento ve Konseyin katıldığı iki üçlü görüşmenin ardından Haziran 2025'te fiilen durdu. Büyük siyasi muhalefet, küçük işletmeler için potansiyel uyum yüküne ilişkin endişeleri artırmıştı.
Sırada ne var
Komisyon, Konseyin Haziran 2024'te bir müzakere yetkisi üzerinde anlaşmaya varmadığını belirtti. Konsey başkanlığının 2025'te görüşmeleri yeniden başlatma çabaları sonuç vermedi ve Komisyon, Konseyde makul bir süre içinde destek sağlanmasının olası olmadığı sonucuna vardı.
