Ne oldu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'nı Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Beş yıllık plan; dört stratejik amaç, sekiz hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımını belirliyor.
Çerçeve, yapay zekâ, büyük veri, bağlantılı cihazlar ve dijital ikiz teknolojilerine odaklanıyor. Ayrıca erken uyarı ve acil müdahale mekanizmaları dâhil olmak üzere kentsel dönüşüm, iklim riskleri ve afet yönetimini de kapsıyor.
Plan, tüm belediyelerin akıllı şehirlere odaklanan özel bir birim kurmasını şart koşuyor. Belediyelerin mekânsal planlamasında anlamsal planlama modelinin benimsenmesi de gerekecek.
Neden önemli
Plan, veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirliğe vurgu yaparak belediyeler ile teknoloji sağlayıcıları için ortak bir çerçeve oluşturuyor. Bakanlık, bunun kopuk sistemleri ve mükerrer harcamaları önlemeyi amaçladığını belirtiyor.
Tedarikçiler açısından yol haritası, yerli içerik eşiği getiriyor: akıllı şehir teknolojilerinin 2030'da %80 yerli üretim koşulunu karşılaması gerekecek. Plan ayrıca sektörde faaliyet gösteren 500 girişimci şirkete destek verilmesini öngörüyor.
Uygulama alanları arasında trafik yönetimi, konteyner doluluk kapasitesine göre atık toplama rotaları, sokak aydınlatması ve sakinlerin mahalle sorunlarını bildirebileceği dijital kanallar yer alıyor. Yeni konut, kentsel dönüşüm ve TOKİ projeleri; sensörler aracılığıyla su ve enerji kayıplarını izleyen tasarımlar da içeren akıllı bölge yaklaşımıyla bütünleştirilecek.
Sırada ne var
2026 sonuna kadar 81 ilin tamamının akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarına sahip olması bekleniyor. 2027'de büyükşehir belediyelerinin ardından 187 ilçe belediyesinin sürece katılması ve 268 belediyenin coğrafi bilgi sistemi tabanlı imar planları hazırlaması öngörülüyor.
2028'den itibaren en az 50 uygulamanın hayata geçirilmesi bekleniyor. Trafik ve çevre temizliği gibi hizmetleri tek bir izleme noktasında toplamayı amaçlayan Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin 2029'a kadar tüm illerde kurulması planlanıyor. Bakanlığın Ulusal Akıllı Şehir Merkezi süreci koordine edecek.
