Ne oldu
İklim Haber'e göre Nepal, Ağustos sonlarında Nepal'i ve Çin kontrolündeki Tibet'i etkileyen yıkıcı sel ve heyelanların ardından Birleşmiş Milletler kayıp ve zarar fonundan US$20 milyon talep etti.
Felaket, eriyen bir buzulun kısmen çökmesinin ardından meydana geldi ve heyelan ile ani sellere yol açtı. 1,300'den fazla ölüm doğrulanırken, 5,500'den fazla kişiden hâlâ haber alınamıyordu. 12 günlük arama kurtarma çalışmalarının ardından hayatta kalanlara ulaşma ihtimali azaldı.
Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, Nepal'in maliye ve çevre bakanlıklarının fona ortak bir yazı gönderdiğini söyledi. Ülkenin küresel sera gazı emisyonlarına katkısının 0.1%'in altında olduğunu belirten Khanal, daha büyük ekonomilere iklimle bağlantılı kayıpların sorumluluğunu paylaşma çağrısı yaptı.
Tahminler, sellerin yol açtığı toplam hasarın US$5 milyarın üzerinde olduğunu gösteriyor. Ana bir karayolunun yanı sıra 20,000'den fazla evin yeniden inşa edilmesi gerekebilir. Nehir kıyısındaki bazı yerleşimlerin de daha güvenli ve yüksek bölgelere taşınması gerekebilir.
Neden önemli
Bu talep, iklim kırılganlığı ile toparlanma için mevcut finansman arasındaki açığı ortaya koyuyor. Nepal, iklimle bağlantılı kayıp ve zararları ele almak üzere 2022'de Paris Anlaşması kapsamında oluşturulan BM mekanizmasına başvurdu.
Haberde Türk veya AB işletmeleri için belirli bir yükümlülük belirtilmiyor. Ancak bu vaka, düşük emisyonlara rağmen ağır iklim etkileriyle karşı karşıya olan ülkelere finansman sağlanması için büyük ekonomiler ve uluslararası finans mekanizmaları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Arka plan
Habere göre Hindistan, Çin, Nepal ve Bhutan'a yayılan Himalayalar, küresel ortalamanın yaklaşık 50% üzerinde bir hızla ısınıyor. BM, 2023'te Nepal'in dağ buzullarının küresel ısınma nedeniyle 30 yılı biraz aşan bir sürede hacminin yaklaşık üçte birini kaybettiğini bildirdi.
BM kayıp ve zarar fonu büyük bir finansman açığıyla karşı karşıya. Fon, yaklaşık 119 ülkeden yaklaşık US$2.8 milyar değerinde talep alırken, uluslararası katkıların toplamı yaklaşık US$400 milyon seviyesinde.
Sırada ne var
Nepal, US$20 milyonluk talebine yanıt bekliyor. Khanal, bu tutarın ülkenin kayıplarını karşılamayacağını söyledi ve erken destek sağlaması gereken ülkeler arasında Çin ve Hindistan'ı gösterdi.
