Ne oldu
Aylar süren olağan dışı sıcak ve kuru hava, Avrupa’daki büyük nehirlerin su seviyelerini keskin biçimde düşürdü. Ren ve Tuna en çok etkilenenler arasında yer alıyor; bunun yük taşımacılığı, elektrik üretimi ve sanayi üzerinde sonuçları bulunuyor.
Almanya’daki Kaub ölçüm istasyonunda Ren, 18 Ağustos’ta 8 cm’ye düştü. Bu seviye, nehir taşımacılığında kısıtlamaların başladığı 78 cm eşiğinin ve 2018’de kaydedilen önceki 25 cm’lik rekor düşük seviyenin altındaydı.
Ren’deki bazı gemiler Ağustos başında olağan yüklerinin yalnızca yaklaşık %20’sini taşıyordu. Tuna’nın Romanya kesiminde, bazı bölümlerdeki kargo hacimlerinin %40’a varan oranda azaltılması gerekti.
İki su yolu Avrupa’nın iç su taşımacılığında merkezi konumda: Ren bu taşımacılığın %60’ını, Tuna ise ilave %12’sini oluşturuyor. İç su yolları, Almanya’da yük taşımacılığının %5,4’ünü, Romanya’da ise %19,2’ye kadarını temsil ediyor.
Neden önemli
Düşük su seviyesi, dökme yüklerin taşınmasının maliyetini ve karmaşıklığını artırıyor. Bir nehir gemisi yaklaşık 2.000 ton taşıyabilirken, bir yük treni 1.500 ton, tanker kamyon ise 25 ton taşıyabiliyor. Bu nedenle seyrüsefer kısıtlandığında nehir kapasitesini ikame etmek zorlaşıyor.
2018’deki düşük su dönemi sırasında, yükleme sınırları ve işletmeci ek ücretleri, kuru dökme yük için iç su taşımacılığı maliyetlerini normal seviyelerin 2,5 katına, sıvı dökme yük için ise 4,5 katına kadar çıkardı. Bu aksama, Almanya’nın reel GSYH büyümesinde 0,3 ila 0,4 yüzde puanlık düşüşle ilişkilendirildi.
Enerji sistemleri de risk altında. Tuna, Macaristan’daki Paks ve Romanya’daki Cernavodă nükleer santrallerinin soğutulması açısından önemli ve bu tesislerin faaliyetleri etkilenmeye başladı. Bu tesisler Macaristan’ın elektrik üretiminin yaklaşık %40’ını, Romanya’nın ise %20,5’ini sağlıyor. Kayıp üretimin ikamesi elektrik ithalatını veya daha maliyetli doğal gazla elektrik üretimini gerektirebilir; Romanya’da ithal elektrik, yerli arzın iki ila 2,5 katı maliyete ulaşabiliyor.
Macaristan ve Romanya, bazı büyük sanayi şirketlerinin elektrik kullanımını azaltmak için geçici önlemler uygulamaya koydu. Otomotiv, kimya ve yapı malzemeleri üreticileri, en yüksek baskıyla karşılaşması muhtemel enerji yoğun sektörler arasında yer alıyor.
Arka plan
Alman kimya üreticileri özellikle Ren’e bağımlı. Kaub darboğazının güneyinde bulunan BASF’nin Ludwigshafen tesisi, yüklerinin yaklaşık %40’ını nehir yoluyla taşıyor. Seviyelerdeki ilave düşüşler, tesisin Amsterdam, Rotterdam ve Antwerp limanlarıyla bağlantılarını aksatabilir. Alman kimya sektörünün üretimi 2018’den bu yana zaten yaklaşık %20 düştü.
Sırada ne var
Kısa vadeli hidrolojik tahminler yalnızca sınırlı bir iyileşmeye işaret ediyor. Ren’de düşük su koşulları sıklıkla sonbahara kadar devam ettiğinden, yük ve üretim aksaklıkları önümüzdeki haftalarda sürebilir. İç su yollarına bağımlı işletmelerin tedarik rotalarını çeşitlendirmesi ve iklim kaynaklı kesintilere yönelik planlarını güçlendirmesi gerekebilir.
