Ne oldu
GENSED'in atıfta bulunduğu Uluslararası Enerji Ajansı enerji politikası incelemesine göre Türkiye'deki çatılar yaklaşık 120 GW güneş fotovoltaik kapasitesine ev sahipliği yapabilir. Bu potansiyelin tamamı kullanılırsa, çatı üstü sistemler ülkenin elektrik talebinin 45%'ini karşılayabilir.
Rapora göre İzmir, İstanbul ve Ankara en yüksek çatı üstü güneş enerjisi potansiyeline sahip. Dağıtık sistemler üretimi daha fazla noktaya yayarak merkezi bir sisteme bağımlılığı azaltabilir.
2025'in sonunda güneş fotovoltaik kurulumları, Türkiye'nin lisanssız elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık 23 GW'ını veya 97%'sini oluşturuyordu. Lisanssız üretim çerçevesi, özellikle konutlarda ve tarımda çatı üstü kurulumları destekledi.
Neden önemli
Çatı üstü üretim, tüketicilerin kendi elektriklerinin daha büyük bölümünü üretmelerini ve şebeke üzerindeki talebi azaltmalarını sağlayabilir. Ayrıca doğal afetlerin neden olduğu kesintiler de dahil olmak üzere merkezi altyapıdaki aksaklıkların ardından elektrik arzının bir kısmının sürdürülmesine yardımcı olabilir.
Ancak yaygınlaştırma, bağlantı kapasitesi ve idari süreçlerle sınırlı kalmaya devam ediyor. Başvurudan kuruluma kadar olan süreç 27 haftaya uzayabiliyor ve GENSED Genel Sekreteri Hakan Erkan'a göre bazı çatı üstü projeler sekiz ay ile bir yıl arasında değişen izin süreleriyle karşılaşıyor.
İşletmeler, haneler ve kurulum şirketleri için bulgular; şebeke altyapısının, erişilebilir finansmanın ve daha basit bağlantı kurallarının önemine işaret ediyor. GENSED ayrıca öz tüketim projeleri için bakanlığa yeni bir bağlantı düzenlemesi önerdi.
Arka plan
Türkiye, 2019'da aylık net ölçüm uygulamasını başlattı. Bu uygulama, konut tipi güneş enerjisi kullanıcılarının fazla elektriği tüketici tarifesi oranlarından satmasına olanak tanıyor.
Raporda atıfta bulunulan enerji sistemi yol haritası, 35 GW esnek kaynak eklemeyi hedefliyor: depolamayla eşleştirilmiş 10 GW çatı üstü güneş enerjisi, 10 GW şebeke ölçekli depolama, 5 GW şebeke yönetim kapasitesi ve 10 GW talep tarafı yönetimi.
Sırada ne var
24 Temmuz 2025'te kabul edilen yasal değişiklikler, rüzgâr ve güneş santralleri için izin süreçlerini yaklaşık 48 aydan 18 aya indirme yolunu açtı. Başvuru süreçlerinde ilave iyileştirmeler ile yeni ve kamu binaları için çatı üstü güneş enerjisi gereklilikleri, Türkiye'nin enerji hedeflerini destekleyebilecek potansiyel önlemler olarak belirlendi.
